جمله ای است در اخبار و احادیث ما و آن این است :

” احبب لغیرک ما تحب لنفسک و اکره لغیرک ما تکره لنفسک “

( به این مضمون ما زیاد داریم ) برای دیگران آن داریم

و آن ، شناخت ذات است .

( در ترجمه ، کلمه ذات را نوشته بودند . من حدسم خیلی قوی

است که باید به جای ذات ، کلمه نفس ترجمه می کردند )

در عالم فقط یک معرفت وجود دارد و آن ، معرفت نفس است؛

یعنی خودشناسی در باب معرفت .

تکیه گاه معرفت هندی ، معرفة النفس است ، یعنی این که

انسان خود را باید بشناسد ، خود را باید کشف کند .

تمام ریاضت های هندی هم برای رسیدن به این مطلب است ؛

می گوید : این را فهمیدم .

( یکصد و ده سئوال پیرامون مسائل اخلاقی از استاد مطهری ،

گروه تحقیق و تألیف ولیعصر ، ص 21)

امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند :

عبادت هایی که مردم می کنند ،  سه گونه است:

بعضی خدا را عبادت می کنند به طمع ثواب ” فتلک عبادة التجار “

این عبادت ، عبادت تاجرانه است

یعنی این ها می خواهند با خدا تجارت کنند ، چیزی بدهند و چیز بیشتری بگیرند

بعضی خدا را پرستش می کنند از ترس

فرمود این عبادت ، عبادت غلامانه است .

ولی بعضی خدا را عبادت می کنند شکراً ، یعنی سپاسگزارانه

( یکصد و ده سئوال پیرامون مسائل اخلاقی از استاد مطهری ، گروه تحقیق و تألیف ولیعصر ، ص 39 )

حالا ببینیم عبادت ما از کدام نوع است :

تاجرانه

غلامانه

سپاسگزارانه

خدایا ! عبادات ما را برای سپاس از خودت خالص کن

یکی از قدیمی ترین دستورهای حکیمانه جهان که هم به وسیله ی

انبیای عظام  به بشر ابلاغ شده است و هم حکیمان بزرگ جهان آن

را به زبان آوورده اند و اعتبار خودش را همیشه حفظ کرده است و

بلکه تدریجا ارزش آن بیشتر کشف شده ، این جمله ی معروف است که :

ای انسان خودت را بشناس .

در اخبار و احادیث ما این تعبیر مکرر آمده است ؛ هم از رسول اکرم

صلی الله و علیه و آله روایت شده و هم تعبیرات مختلف در کلمات

امیر المؤمنین علیه السلام آمده است که

” من عرف نفسه فقد عرف ربه “

هر کس خود را بشناسد ، خدای خود  را شناخته است.

( یکصد و ده سئوال پیرامون مسائل اخلاقی از استاد مطهری ، گروه تحقیق و تألیف ولیعصر ، ص 28 )

در این ماه مبارک رمضان بیایید سعی کنیم خودمان را بشناسیم

تا با شناخت خود به شناخت پروردگارمان برسیم .

خدایا ! ما را یاری کن تا تو را بشناسیم .

امام صادق علیه السلام فرمودند :” و لا تکن فظاً غلیظاً یکره الناس قربک و لا تکن واهنا یحقرک من عرفک ”

 در معاشرت با مردم میانه رو باش ، نه آن جور خشن و تندرو و بد اخلاق و بد برخورد باش که مردم از نزدیک شدن به تو خوششان نیاید ، و نه آن قدر واهن ، یعنی ضعیف باش که هر کس با تو برخورد می کند ، تو را تحقیر کند .

مؤمن نباید کاری کند که در نظر دیگران تحقیر شود .

( یکصد و ده سئوال پیرامون مسائل اخلاقی از شهید مطهری ، ص 44 )

برای شادی روح شهید مطهری (ره) صلوات

مسئله دروغ مصلحت آمیزکه سعدی ما هم آورده ، در فقه ما آمده است .

سعدی می گوید : دروغ مصلحت آمیز به از راست فتنه انگیز است و آن داستانی هم ذکر کرده ، نشان می دهد که درک سعدی از این مسئله ، درک خوبی است .

می گویند : شخصی را آورده بودند پیش پادشاه ، پادشاه فرمان داد که بروند گردنش را بزنند . او وقتی مأیوس شد از این که زنده بماند شروع کرد به فحش دادن ، ولی پادشاه نمی شنید ،رسید چه می گوید ؟ وزیر گفت : «الکاظمین الغبظ  و العافین عن الناس»

یک کسی که در آنجا دنبال این بود که نقظه ضعفی در این وزیر پیدا کند .و او را معلق نماید و خودش به جای او وزیر بشود ؛ گفت : در حضرت پادشاهان نشاید امثال ما را دروغ گفتن ؛ او دارد به پادشاه فحش می دهد ، تو می گویی این آیه ی قرآن را می خواند؟!

شاه گفت : دروغ او از راست بهتر است ( البته این ها داستان است که او ساخته برای این که حقیقتی را گفته باشد )دروغ مصلحت امیز به از راست فتنه انگیز است  یعنی او  با یک دروغ ، جانی را نجات داد و تو با یک راست جانی رابیشتر به خطر می اندازی.

( یکصد و ده  سئوال پیرامون مسائل اخلاقی از استاد مطهری ،ص 31 )

از باب تمثیل نقل کرده اند که : وقتی ابراهیم خلیل را به آتش افکندند یکی از مرغان هوا ، به صحرای آتشی که ابراهیم را در آن انداخته بودند آمد. این مرغ چون آتش سوزان را مشاهده کرد می رفت و دهانش را پر از آب می کرد و به شعله های آتش می ریخت ، برای این که آتش را به نفع ابراهیم سرد کند .

به او گفتند : ای حیوان ! این آب دهان تو چه ارزشی دارد ، آن هم در مقابل این همه آتش؟

گفت : من فقط به این وسیله می خواهم عقیده و ایمان و علاقه و وابستگی خودم به ابراهیم را ابراز کنم .

 بله این کمک های کوچکی که مسلمانان و مستضعفان برای پیش برد هدف های قرآن و نابود کردن دشمنان اسلام می پردازند، شاید خیلی چشمگیر نباشد و شاید همه ما ایرانیان همه پولهایی که برای آزادی قدس می پردازیم به قدر پول دو تا یهودی که در آمریکا نشسته اند و پول دنیا را از راه ربا و دزدی ثروت دنیا می برند نشود ولی حساب این است که مسلمان شرط مسلمانیش همدردی است ، شرط مسلمانیش همدلی است.

(احیای تفکر اسلامی ، مرتضی مطهری ، ص 26 )

 از این حکایت چنین نیز می توان آموخت :

گاهی وقت ها وقتی به عده ای می گوییم به خاطر اسلام چیزی را بگویید و یا امر به معروف و نهی از منکری کنید ، می گویند: حرف یا کار ما نمی تواند کمکی کند در برابر این همه فساد و مشکلات  چه سودی دارد ، ولی اگر ما هم مثل این پرنده می اندیشیدیم خیلی از مشکلات جامعه برطرف می شد .

 به قول معروف « ما مأمور به وظیفه هستیم نه مأمور به نتیجه »

پس سعی کنیم همگی در حد توان خودمان هر چند کم حتی قدمی یا قلمی یا درهمی برای حفظ اسلام تلاش کنیم .

خدایا ! ما را یاری کن تا بتوانیم در راهت قدمی برداریم