على از مردانى است كه هم جاذبه دارد و هم دافعه،و جاذبه و دافعه او سخت نيرومند است.

شايد در تمام قرون و اعصار جاذبه و دافعه‏ اى به نيرومندى جاذبه و دافعه على پيدا نكنيم.

دوستانى دارد عجيب،تاريخى،فداكار،با گذشت،از عشق او همچون شعله‏ هايى از خرمنى

آتش، سوزان و پر فروغ ‏اند،جان دادن در راه او را آرمان و افتخار مى ‏شمارند و در دوستى

او همه چيز را فراموش كرده ‏اند.از مرگ على ساليان بلكه قرونى گذشت اما اين جاذبه

همچنان پرتو مى ‏افكند و چشمها را به سوى خويش خيره مى ‏سازد.

در دوران زندگى ‏اش عناصر شريف و نجيب،خداپرستانى فداكار و بى ‏طمع،مردمى با

گذشت و مهربان،عادل و خدمتگزار خلق گرد محور وجودش چرخيدند كه هر كدام

تاريخچه ‏اى آموزنده دارند،و پس از مرگش در دوران خلافت معاويه و امويان جمعيت

هاى زيادى به جرم دوستى او در سخت ‏ترين شكنجه ‏ها قرار گرفتند اما قدمى را

در دوستى و عشق على كوتاه نيامدند و تا پاى جان ايستادند.ساير شخصيت هاى

جهان،با مرگشان همه چيزها مى‏ ميرد و با جسمشان در زير خاكها پنهان مى ‏گردد

اما مردان حقيقت ‏خود مى ‏ميرند ولى مكتب و عشقها كه بر مى ‏انگيزند با گذشت

قرون تابنده‏ تر مى ‏گردد.

مادر تاريخ مى ‏خوانيم كه سالها بلكه قرنها پس از مرگ على افرادى با جان از

ناوك دشمنانش استقبال مى ‏كنند.از جمله مجذوبين و شيفتگان على،ميثم

تمار را مى ‏بينيم كه بيست ‏سال پس از شهادت مولى بر سر چوبه دار از على

و فضايل و سجاياى انسانى او سخن مى ‏گويد.در آن ايامى كه سرتاسر مملكت

اسلامى در خفقان فرو رفته،تمام آزادي ها كشته شده و نفسها در سينه زندانى

شده است و سكوتى مرگبار همچون غبار مرگ بر چهره ‏ها نشسته است،او از

بالاى دار فرياد بر مى ‏آورد كه بياييد از على برايتان بگويم.مردم از اطراف براى

شنيدن سخنان ميثم هجوم آوردند.حكومت قداره بند اموى كه منافع خود را در

خطر مى ‏بيند، دستور مى ‏دهد كه بر دهانش لجام زدند و پس از چند روزى

هم به حياتش خاتمه دادند.تاريخ از اين قبيل شيفتگان براى على بسيار سراغ

دارد.

اين جذبه ‏ها اختصاصى به عصرى دون عصرى ندارد.در تمام اعصار جلوه ‏هايى

از آن جذبه‏ هاى نيرومند مى ‏بينيم كه سخت كارگر افتاده است.

مردى است ‏به نام ابن سكيت،از علما و بزرگان ادب عربى است و هنوز هم

در رديف صاحب نظران زبان عرب مانند سيبويه و ديگران نامش برده مى ‏شود.

اين مرد در دوران خلافت متوكل عباسى مى ‏زيسته(در حدود دويست ‏سال بعد

از شهادت على).در دستگاه متوكل متهم بود كه شيعه است اما چون بسيار

فاضل و برجسته بود،متوكل او را به عنوان معلم فرزندانش انتخاب كرد.يك روز

كه بچه ‏هاى متوكل به حضورش آمدند و ابن سكيت هم حاضر بود و ظاهرا در

آن روز امتحانى هم از آنها به عمل آمده بود و خوب از عهده بر آمده بودند،متوكل

ضمن اظهار رضايت از ابن سكيت و شايد[به خاطر]سابقه ذهنى كه از او داشت

-كه شنيده بود تمايل به تشيع دارد-از ابن سكيت پرسيد:اين دو تا(دو فرزندش)

پيش تو محبوبترند يا حسن و حسين فرزندان على؟ابن سكيت از اين جمله

و از اين مقايسه سخت ‏بر آشفت.خونش به جوش آمد.با خود گفت كار اين

مرد مغرور به جايى رسيده است كه فرزندان خود را با حسن و حسين مقايسه

مى ‏كند!اين تقصير من است كه تعليم آنها را بر عهده گرفته ‏ام.در جواب متوكل

گفت:به خدا قسم قنبر غلام على به مراتب از اين دو تا و از پدرشان نزد من

محبوبت ر است.متوكل فى المجلس دستور داد زبان ابن سكيت را از پشت

گردنش در آورند.

تاريخ،افراد سر از پا نشناخته زيادى را مى ‏شناسد كه بى اختيار جان خود

را در راه مهر على فدا كرده ‏اند.اين جاذبه را در كجا مى ‏توان يافت؟گمان

نمى ‏رود در جهان نظيرى داشته باشد.

على به همين شدت دشمنان سر سخت دارد،دشمنانى كه از نام او به

خود مى ‏پيچيدند.على از صورت يك فرد بيرون است و به صورت يك مكتب

موجود است،و به همين جهت گروهى را به سوى خود مى ‏كشد و گروهى

را از خود طرد مى ‏نمايد.

آرى،على شخصيت دو نيرويى است.

منبع : کتاب جاذبه  و دافعه نوشته مزتضی مطهری صفحه 234